Câu hỏi triệu đô mà chắc có lẽ mọi người đều đặt ra khi lần đầu tiên nghiên cứu về bảo mật là: Sự khác biệt giữa Antivirus và Anti-malware là gì?
Trước khi đi vào tìm hiểu chi tiết hơn, trước tiên chúng ta hãy thảo luận về virus và malware là gì để hiểu rõ hơn về hai thuật ngữ này. Phần còn lại của bài viết này sẽ tập trung vào việc tìm hiểu về antivirus và anti-malware và sự khác biệt của chúng. Và liệu bạn có nên cài đặt cả 2 phần mềm đó trên máy không.
Virus vs Malware
Virus là một đoạn mã tự sao chép và gây ra thiệt hại cho hệ thống máy tính bằng cách chèn mã của chính chúng.
Malware là một thuật ngữ rộng bao gồm nhiều phần mềm độc hại, bao gồm worms, adware, phần mềm gián điệp, spyware, ransomware, Trojans, và virus. Do đó có câu sau: “tất cả các virus đều là malware. Nhưng không phải tất cả malware đều là virus”.
Antivirus là gì?
Phần mềm diệt virus (Antivirus) quét thiết bị của bạn để tìm virus và bất kỳ mối đe dọa nào. Chúng giám sát hành vi của tất cả các chương trình trên một hệ thống và thông báo về bất kỳ hành vi đáng ngờ nào. Mục tiêu của phần mềm diệt virus là chặn và loại bỏ tất cả các phần mềm độc hại được tìm thấy càng nhanh càng tốt.
Quan trọng là bạn phải cài đặt phần mềm diệt virus, đặc biệt là với sự xuất hiện liên tục của các mối đe dọa mạng. Do đó, nếu bạn không có phần mềm diệt virus, bạn “có thể có nguy cơ nhiễm phải virus hoặc trở thành mục tiêu bởi bất kỳ phần mềm độc hại nào khác không bị phát hiện và tàn phá máy tính và thiết bị di động của bạn” (Norton).
Đặc điểm chính
Các đặc điểm chính của phần mềm diệt virus tốt:
- Quét theo thời gian thực: phần mềm liên tục quét hệ thống của bạn và phát hiện/phản ứng với các mối đe dọa khi gặp phải
- Cập nhật tự động: tự động cập nhật hệ thống của bạn sau khi tìm thấy phần mềm độc hại
- Xóa các mối đe dọa: phần mềm diệt virus sẽ xóa phần mềm độc hại được tìm thấy trên hệ thống của bạn
Anti-malware là gì?
Anti-malware là phần mềm diệt lại các phần mềm độc hại mà antivirus không phải lúc nào cũng phát hiện được. Nó bảo vệ người dùng khỏi những mối đe dọa mới nhất và thậm chí còn nguy hiểm hơn virus. Nó có khả năng cập nhật các quy tắc của chính nó nhanh hơn phần mềm diệt virus, có nghĩa nó là biện pháp bảo vệ tốt nhất diệt lại phần mềm độc hại mới mà bạn có thể gặp phải khi duyệt web.
Anti-malware sử dụng ba kỹ thuật khác nhau để phát hiện malware: dựa trên chữ ký, dựa trên hành vi và sandbox.
Phát hiện dựa trên chữ ký
Loại phát hiện này sử dụng “một tập hợp các thành phần phần mềm đã biết và chữ ký số của chúng để xác định phần mềm độc hại mới” (SearchSecurity). Sau đó, những chữ ký này được sử dụng để “xác định phần mềm độc hại cùng loại đã được xác định trước đó và gắn cờ phần mềm mới đó là phần mềm độc hại”. Như kiểu cho tất cả phần mềm diệt malware kiểm tra file này, nếu đa số phần mềm đồng ý đó là malware thì nó sẽ được gắn cờ là malware.
Phát hiện dựa trên hành vi
Tính năng phát hiện này hoạt động bằng cách kiểm tra phần mềm bị nghi ngờ hoạt động như thế nào. Từ đó quyết định xem phần mềm đáng ngờ đó có phải là malware hay không.
Sandbox
Sandbox (hộp cát) là một môi trường biệt lập với phần còn lại của hệ thống được sử dụng để kiểm tra các tệp có khả năng là malware. Nó được sử dụng như một phương pháp để lọc ra các tệp độc hại tiềm ẩn và xóa chúng trước khi chúng có cơ hội gây thiệt hại cho thiết bị.
Đặc điểm chính
Đây là những đặc điểm sau mà bạn nên chú ý khi tìm kiếm phần mềm anti-malware thích hợp:
- Hộp cát
- Lọc lưu lượng: với tính năng lọc lưu lượng, phần mềm sẽ bảo vệ thiết bị của bạn bằng cách chặn quyền truy cập vào các máy chủ và trang web đáng ngờ có liên quan đến phân phối phần mềm độc hại
- Bảo mật chủ động: phần mềm phải quét, phát hiện và loại bỏ các mối đe dọa độc hại đã biết như spyware, trojans, và adware
Sự khác biệt giữa Antivirus và Anti-Malware là gì?
Sự khác biệt chính giữa phần mềm diệt virus và phần mềm diệt malware là phần mềm diệt virus có thể bảo vệ hệ thống khỏi các loại virus phổ biến trong khi phần mềm diệt malware hoạt động để phát hiện các mối nguy hiểm mới.
Có cần dùng cả Antivirus và Anti-malware không?
Câu trả lời là có. Bạn nên dùng cả phần mềm diệt virus và phần mềm diệt malware trên hệ thống của mình.
Chỉ sử dụng một phần mềm diệt virus hoặc phần mềm diệt malware sẽ không thể bắt được mọi thứ trên hệ thống, đó là lý do tại sao các chuyên gia bảo mật đề xuất phương pháp phân lớp. Tốt hơn hết là bạn nên có nhiều hơn một loại công cụ để xem xét các mối đe dọa từ các góc độ khác nhau. Phần mềm diệt virus và malware sẽ bổ sung cho nhau, anti-malware được thiết kế để bổ sung khả năng bảo vệ anti-virus khi mối nguy hiểm ngày càng trở nên phức tạp hơn. Bằng cách chạy đồng thời cả hai phần mềm, cộng với thói quen duyệt web an toàn, bạn sẽ được bảo vệ tối đa trước các mối đe dọa đang cố gắng xâm nhập vào thiết bị của bạn. Về mặt cá nhân, cả hai phần mềm đều có mục đích riêng và chúng cùng nhau hỗ trợ để thực hiện công việc tốt hơn trong việc chủ động quét, phát hiện và ngăn chặn các mối đe dọa đáng ngờ.
Đồng thời, điều quan trọng cần lưu ý là ngay cả khi bạn sử dụng phần mềm diệt virus và malware trên hệ thống thì cũng không bảo vệ bạn 100% trước bất kỳ phần mềm độc hại nào.
Tổng kết
Các cuộc tấn công bằng phần mềm độc hại sẽ tiếp tục xảy ra và khiến quyền riêng tư của người dùng gặp rủi ro; do đó, điều quan trọng là bạn phải hiểu sự khác biệt giữa phần mềm diệt virus và malware để chọn phần mềm thích hợp phù hợp với nhu cầu của bạn.
Hãy nhớ rằng phần mềm diệt virus cung cấp khả năng bảo vệ diệt lại các mối đe dọa phổ biến (tức là virus, spyware, adware), trong khi phần mềm diệt malware có thể quét và phát hiện các mối đe dọa mới hơn.
Mình cũng nhắc lại, ngay cả khi bạn cài đặt 2 phần mềm trên thì không có nghĩa bạn được bảo vệ 100% trước bất kỳ phần mềm độc hại nào.
Ngoài ra, bạn cũng có có thể tìm hiểu cách bắt đầu học an ninh mạng tại đây.
Câu hỏi thường gặp
Antivirus và Anti-malware khác nhau như thế nào?
Phần mềm diệt virus (Antivirus) chủ yếu tập trung vào việc phát hiện và loại bỏ virus. Trong khi đó, phần mềm diệt phần mềm độc hại (Anti-malware) có phạm vi rộng hơn, phát hiện nhiều loại phần mềm độc hại, bao gồm cả những mối đe dọa mới và tinh vi hơn mà antivirus có thể bỏ sót.
Tôi có cần cả Antivirus và Anti-malware không?
Có, sử dụng cả hai sẽ cung cấp lớp bảo vệ tốt hơn. Antivirus tập trung vào các mối đe dọa phổ biến, trong khi anti-malware phát hiện các mối đe dọa mới và phức tạp hơn, tạo thành một hệ thống phòng thủ nhiều lớp.
Liệu việc cài đặt cả hai phần mềm có đảm bảo an toàn tuyệt đối?
Không, không có phần mềm nào đảm bảo an toàn tuyệt đối. Việc sử dụng cả antivirus và anti-malware tăng cường bảo vệ, nhưng vẫn cần kết hợp với các biện pháp an toàn khác như duyệt web an toàn và cập nhật phần mềm thường xuyên.
