Một sinh viên đại học ở TP. Hồ Chí Minh mở ứng dụng giao dịch lần đầu tiên, thấy EUR USD đang ở mức 1,08 và khá chắc chắn rằng một euro hẳn đáng giá khoảng một đô la và tám xu. Cho đến lúc này thì mọi thứ vẫn ổn. Rồi giá nhích lên, cậu sinh viên bấm bán vì nghĩ đồng đô la sắp tăng, và vài phút sau lại thắc mắc vì sao tài khoản bỗng dưng báo lỗ.
Những sai lầm như vậy phổ biến đến bất ngờ, và thường chẳng liên quan gì đến việc phân tích kém. Bất kỳ ai đã tìm hiểu forex là gì hơn một ngày đều biết ý tưởng cơ bản là đổi một đồng tiền lấy một đồng tiền khác, nhưng cách giá thực sự được ghi ra lại khiến rất nhiều người mới ở Việt Nam vấp ngã. Tuy vậy, một khi đã hiểu được logic, nó hiếm khi gây rắc rối thêm lần nữa.
Đồng Tiền Đứng Trước Mới Là Đồng Tiền Quan Trọng
Mỗi cặp tiền đều có hai đồng tiền, và thứ tự của chúng không hề ngẫu nhiên. Đồng tiền đầu tiên được gọi là đồng tiền cơ sở, và giá cho bạn biết cần bao nhiêu đơn vị đồng tiền thứ hai để mua một đơn vị đồng tiền đó. Vì vậy, khi EUR USD hiển thị 1,08, điều đó đơn giản có nghĩa là một euro có giá khoảng 1,08 đô la Mỹ.
Đây là phần mọi người hay hiểu ngược. Khi bạn mua EUR USD, bạn đang mua euro và trả bằng đô la. Khi bạn bán, bạn làm điều ngược lại. Cả cặp tiền di chuyển theo diễn biến của đồng tiền thứ nhất so với đồng tiền thứ hai, nên giá tăng có nghĩa là đồng euro đang mạnh lên, chứ không phải đồng đô la.
Thành thật mà nói, viết ra như thế này thì nghe có vẻ hiển nhiên. Nhưng trên một màn hình bận rộn lúc 21 giờ, khi dữ liệu Mỹ sắp được công bố, bạn rất dễ quên mình thực sự đang đứng ở phía nào.
Vì Sao USD VND Tăng Không Phải Là Tin Tốt Cho Đồng Việt Nam
Đây là lúc câu chuyện trở nên gần gũi với các nhà giao dịch Việt Nam. Trong cặp USD VND, đồng đô la đứng trước, nên giá cho bạn biết cần bao nhiêu đồng để mua một đô la Mỹ. Nếu con số đó tăng, chẳng hạn từ khoảng 26.000 lên 26.300, mỗi đô la giờ tốn nhiều đồng hơn, nghĩa là đồng Việt Nam thực ra đã yếu đi.
Nhiều người theo bản năng đọc con số lớn hơn thành đồng nội tệ mạnh hơn, và điều đó khiến họ bị bất ngờ. Hãy tưởng tượng một người ở Đà Nẵng lúc 8 giờ sáng thứ Hai, đang chờ khoản tiền từ người thân làm việc ở Nhật Bản hoặc Hàn Quốc. USD VND tăng là tin tốt với họ khi đổi ngoại tệ sang tiền đồng, nhưng lại không mấy dễ chịu với một nhà nhập khẩu ở Hải Phòng cần mua đô la để thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài.
Hai Mức Giá, Và Chỉ Một Mức Là Của Bạn
Nhìn kỹ bất kỳ báo giá nào, bạn sẽ thấy hai con số chứ không phải một. Con số thấp hơn là giá bid, tức là mức bạn nhận được nếu bán, còn con số cao hơn là giá ask, tức là mức bạn phải trả nếu mua. Khoảng chênh lệch giữa hai mức này là spread, và khoảng chênh đó là một phần chi phí của mọi giao dịch.
Ai từng đi ngang qua các tiệm vàng trên phố Hà Trung ở Hà Nội đều đã hiểu điều này, dù có thể chưa bao giờ nghĩ về nó theo cách đó. Bảng giá hiển thị giá mua và giá bán, nhưng đó là giá của tiệm, không phải của bạn. Khi tiệm mua vào, nghĩa là bạn đang bán, nên con số thấp hơn mới là con số áp dụng cho bạn. Nền tảng giao dịch hoạt động y hệt như vậy, chỉ nhanh hơn.
Những Con Số Nhỏ Mang Ý Nghĩa Thật
Hầu hết các cặp tiền được báo giá đến bốn hoặc năm chữ số thập phân, và chữ số thập phân thứ tư thường được gọi là pip. Một biến động từ 1,0800 lên 1,0801 ở EUR USD là một pip. Trông thì rất nhỏ, nhưng với đòn bẩy và khối lượng vị thế đáng kể, vài chục pip có thể biến thành tiền thật, theo cả hai chiều.
Các cặp tiền có đồng yên Nhật là ngoại lệ, vì chúng thường được báo giá đến hai hoặc ba chữ số thập phân. Đây là chi tiết nhỏ, nhưng nếu quên mất, một biến động hoàn toàn bình thường của đồng yên có thể trông cực kỳ lớn hoặc chẳng có ý nghĩa gì, tùy vào việc bạn đọc sai theo hướng nào.
Kết Luận
Một báo giá tiền tệ thực chất chỉ là một câu ngắn cho bạn biết một đơn vị đồng tiền thứ nhất có giá bao nhiêu tính theo đồng tiền thứ hai. Hãy đọc đúng thứ tự, nhớ xem mức giá nào trong hai mức là của bạn và để ý vị trí của pip, và phần lớn sự bối rối ban đầu sẽ biến mất.
Cậu sinh viên ở TP. Hồ Chí Minh có lẽ sẽ làm đúng ở lần thứ hai. Bí quyết là học được điều đó trước khi thị trường thu học phí của bạn.
