Mình bắt đầu tìm hiểu Linux vào năm 2013 vì thảm họa Windows 8. Mình ngày càng yêu nó không phải vì “nó không phải là Windows”. Dưới đây là 10 lý do hàng đầu khiến mình yêu Linux theo thứ tự cụ thể và 1 lý do tại sao mình không thích Linux.
1. Terminal
Mac và Windows đều có terminal (cửa sổ để gõ dòng lệnh), nhưng nó không đề cao trải nghiệm người dùng như Linux. Sử dụng terminal dễ dàng hơn nhiều so với việc sử dụng GUI (giao diện) cho nhiều tác vụ. Điều đó không có nghĩa là bạn phải sử dụng terminal nếu sử dụng Linux, nhưng nói chung là nó rất tốt khi thực hiện các việc đơn giản. Bạn cũng có thể tùy chỉnh terminal của mình với các màu sắc và chủ đề khác nhau vì Linux rất linh động.
2. Khả năng tuỳ chỉnh
Có rất nhiều cách để biến Linux thành của riêng bạn, và ý mình không phải là đặt hình nền là cái avatar của bạn thì nó sẽ thành của riêng bạn đâu. Bạn muốn Dark theme? Light theme? Purple theme? Linux đều có cả. Tạo shortcut bàn phím theo cách bạn muốn, đặt thanh công cụ tùy chỉnh trên màn hình của bạn ở bất kỳ nơi nào bạn muốn, đều được cả.
Tuỳ theo nhu cầu sử dụng mà bạn có thể dùng các môi trường làm việc (desktop enviroments) khác nhau, Gnome (Ubuntu đang sử dụng), Cinnamon và KDE sẽ mang đến cho bạn những trải nghiệm tuyệt vời ngay từ đầu, trong khi XFCE, Mate, LXDE và những môi trường khác sẽ nhẹ hơn khá nhiều và có thể tùy chỉnh. Một số môi trường máy tính để bàn hoạt động hiệu quả hơn những môi trường khác. Tất cả phụ thuộc vào những gì bạn muốn và cần.
3. Dễ cài đặt
Một số bản phân phối của Linux nổi tiếng là khó cài đặt, nhưng đó lại là phương pháp bảo vệ cơ sở người dùng của các distro đấy. Còn đối với phần còn lại của các distro thì khá dễ cài đặt và chạy. Sau một vài câu hỏi, hệ thống sẽ tự động cài đặt hệ điều hành cho bạn. Nếu bạn muốn khởi động kép (dual boot) với Windows, nó cũng sẽ giải quyết việc đó cho bạn.
4. Bảo mật
Có thể là do thị phần của Linux nhỏ hoặc có thể là do Linux được thiết kế tốt hơn, nhưng thực sự thì vẫn có rất ít virus nào dành cho Linux. Ngoài ra, cách thiết lập quyền cũng khiến chương trình độc hại khó hoạt động hơn nhiều. Ngay cả khi có một lỗ hổng bảo mật trong Linux, nó cũng sẽ được xử lý nhanh chóng vì Linux là…
5. Mã nguồn mở
Bất kỳ ai cũng có thể lấy mã nguồn của Linux và chỉnh sửa cho phù hợp với nhu cầu của mình. Phần mềm mã nguồn mở nói chung cũng an toàn hơn vì nhiều người có thể xem lại mã nguồn hơn. Do có rất nhiều người có thể nhìn thấy mã nguồn nên họ có xu hướng tạo ra phiên bản của riêng mình. Đây là lý do tại sao Linux rất….
6. Rất nhiều hệ điều hành Linux
Linux có hàng trăm bản phân phối khác nhau. Mặc dù điều này có thể tạo ra một bối cảnh rất phức tạp, nhưng nó cũng cung cấp cho người dùng nhiều lựa chọn khác nhau. Bạn đang cần một hệ thống toàn diện? Hãy sử dụng Ubuntu. Làm thế nào đảm bảo riêng tư trên internet? Tails Linux là sự lựa chọn dành cho bạn. Bạn có phải hacker không? Kali Linux có các công cụ bạn cần. Nếu bạn muốn nói với mọi người rằng bạn sử dụng Arch Linux, bạn nên cài đặt Arch Linux btw.
7. Miễn phí
Biết nói gì giờ ta? Mọi người đều thích đồ miễn phí mà đúng không? Tuy miễn phí, nhưng tổng hợp các tính năng được nêu trong bài này, thì lợi ích của Linux mang lại cho chúng ta rất nhiều.
8. Tương thích trên hầu hết mọi phần cứng
Linux rất nhẹ. Nó chiếm ít tài nguyên hơn so với Windows. Linux cũng được biết đến vì nó hoạt động tốt trên các hệ máy rất cũ. Bạn có thể cài đặt và sử dụng Linux trên máy không thể sử dụng Windows được nữa, vì nó quá yếu . Điều đó cũng không có nghĩa là Linux chỉ tốt cho các máy cũ! Hầu hết các siêu máy tính hiện nay đều chạy Linux vì nó nhẹ và nhanh.
9. Phù hợp cho các nhà phát triển
Ngoại trừ trình duyệt, phần mềm mà mình sử dụng nhiều nhất có lẽ là VSCode và Sublimetext. Vâng, VSCode hoạt động trong Linux cũng như ATOM, và tất cả các công cụ JetBrains,… Có rất nhiều IDE và trình biên dịch có sẵn trên Linux. Và thứ có lẽ giúp mình nhiều nhất trong quá trình phát triển chắc chắn là terminal.
10. Nhiều phần mềm
Rất nhiều phần mềm có sẵn và siêu dễ cài đặt. Bạn có thể cài đặt phần mềm trên terminal hoặc hầu hết các nhà phân phối lớn đều có trình quản lý phần mềm giống như AppStore cho phép bạn cài đặt phần mềm bằng GUI. Có rất nhiều trò chơi, ứng dụng năng suất và hơn thế nữa. Một số thì tuyệt và một số thì hơi tệ, nhưng bạn có quyền lựa chọn!
11. Chơi game trên Linux
Chơi game trên Linux đang trở nên rất phổ biến. Steam chạy tuyệt vời trên Linux với hầu hết các trò chơi có sẵn của họ trên Linux. Ngoài ra còn có các phương pháp khác để tải game trên Linux và Anthony từ Linus Tech Tips cho rằng Linux là tương lai của game! Phần cứng chơi game cũng hoạt động rất tốt trên Linux.
Linux đang thiếu thứ gì?
Nơi duy nhất mà Linux thực sự thiếu là sự sẵn có của phần mềm cụ thể. Phần mềm “sáng tạo” cấp cao hơn như Photoshop và phần mềm chỉnh sửa âm thanh và video không có sẵn trên Linux. Bình thường thì vẫn có các lựa chọn thay thế khác trên Linux nhưng chúng không thể so sánh với bản gốc được.
Điều này không ảnh hưởng nhiều đến cá nhân mình vì mình không cần những phần mềm đó, nhưng mình hiểu nỗi đau của một người muốn sử dụng một phần mềm nhưng nó lại không hoạt động được trên Linux và bạn cũng không thể bỏ Linux mà sang hệ điều hành khách được.
Kết luận
Linux là một hệ điều hành đã mạnh mẽ hơn nhiều so với 5 năm trước. Khi Linux tiếp tục phát triển, mình tự hỏi liệu có ngày càng nhiều người chấp nhận Linux như hệ điều hành chính để sử dụng hàng ngày hay không? Mặc dù Linux vẫn còn hạn chế nhưng nó vẫn luôn cải tiến qua từng phiên bản.
Câu hỏi thường gặp
Linux có khó cài đặt không?
Một số bản phân phối Linux có thể phức tạp, nhưng nhiều bản khác rất dễ cài đặt và sử dụng, tự động cài đặt hệ điều hành sau vài câu hỏi. Khởi động kép với Windows cũng được hỗ trợ.
Có nhiều phần mềm cho Linux không?
Có rất nhiều phần mềm cho Linux, dễ cài đặt qua terminal hoặc trình quản lý phần mềm đồ họa. Tuy nhiên, một số phần mềm chuyên nghiệp như Photoshop vẫn chưa có bản tương đương hoàn hảo trên Linux.
Linux có an toàn không?
Linux được biết đến với độ bảo mật cao, với ít virus hơn so với các hệ điều hành khác. Cơ chế quản lý quyền hạn cũng giúp ngăn chặn phần mềm độc hại.
