Điện thoại thông minh ngày nay đều có hệ điều hành và khả năng kết nối mạng không dây, dẫn đến việc bị xâm nhập trái phép điện thoại là điều không thể tránh khỏi. Bạn cần trang bị kiến thức để nhận biết điện thoại của bạn đang bị theo dõi có đang bị theo dõi hay không?
Ai có thể theo dõi điện thoại của bạn?
Hacker có thể giám sát điện thoại của bạn để theo dõi mọi hoạt động của bạn.
Tuy nhiên, điều đó không nhất thiết có nghĩa là kẻ tấn công cũng có thể lấy được tất cả các thông tin liên quan. Ví dụ: kẻ tấn công có thể xem những gì bạn duyệt web và những người bạn kết nối. Tuy nhiên, họ có thể không xem được tin nhắn của bạn.
Nó phụ thuộc vào cách họ theo dõi điện thoại của bạn. Nếu các ứng dụng theo dõi điện thoại được cung cấp cho phụ huynh theo dõi con của mình, chúng có thể có nhiều tính năng khác nhau, bao gồm chia sẻ vị trí, điều khiển từ xa,…
Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu một kẻ tấn công có ý đồ xấu đang theo dõi điện thoại của bạn?
Người dùng trái phép không được phép theo dõi điện thoại của bạn mà không truy cập vào thiết bị của bạn trừ khi bạn đã thực hiện một số điều sau:
- Vô tình cài đặt một ứng dụng độc hại từ cửa hàng ứng dụng của bên thứ ba.
- Đã chia sẻ thông tin đăng nhập của bạn thông qua hình thức lừa đảo Phishing.
- Đã sử dụng phần mềm thiết bị lỗi thời trong một thời gian dài.
Cách phát hiện điện thoại của bạn đang bị theo dõi
1. Xuất hiện Ứng dụng lạ
Để ý các ứng dụng mà bạn chưa cài đặt. Phần mềm độc hại thường tải xuống nhiều công cụ hơn để giúp chúng đạt được mục tiêu trích xuất thông tin hoặc giám sát thiết bị.
Vì vậy, nếu bạn phát hiện một ứng dụng lạ trên điện thoại của mình, bạn có thể coi đó là một dấu hiệu cảnh báo.
2. Sử dụng dữ liệu nền quá mức
Bạn nên thường xuyên giám sát việc sử dụng dữ liệu nền của thiết bị. Nếu nó cao hơn đáng kể so với những gì bạn sử dụng, bạn nên kiểm tra xem những ứng dụng sử dụng dữ liệu nền.
Bạn nên đảm bảo rằng bạn chưa bật điểm phát sóng. Nếu bạn làm vậy, hãy xác minh xem có bất kỳ thiết bị nào kết nối trái phép hay không.
3. Lịch sử trình duyệt không khớp
Kiểm tra lịch sử trình duyệt của bạn để tìm các tìm kiếm mà bạn không biết. Một số tác nhân độc hại có thể cố gắng tải các trang web lừa đảo hoặc các thông tin xấu khác từ xa.
4. Tụt pin nhanh
Nếu nhận thấy thiết bị của mình hết pin đột ngột, bạn cần kiểm tra các ứng dụng nền để đảm bảo mọi thứ đều ổn.
5. Điện thoại khởi động lại một cách bất thường
Mặc dù đây cũng có thể là vấn đề phần cứng, nhưng tốt hơn hết bạn nên nhờ chuyên gia kiểm tra để biết lý do tại sao nó lại xảy ra. Nếu bạn không gặp bất kỳ sự cố phần cứng nào, thì phần mềm độc hại có thể đang hoạt động trên điện thoại của bạn.
Ngoài những điểm này, bạn cũng nên kiểm tra xem điện thoại của mình đã được root (Android) hay đó là thiết bị đã jailbreak (iOS). NĐiện thoại đã root/jailbreak có thể đe dọa đến an ninh và quyền riêng tư của bạn.
Cách tránh bị theo dõi bằng điện thoại
Nếu bạn gần như chắc chắn rằng mình đang bị theo dõi, đây là những gì bạn có thể làm để tránh bị theo dõi điện thoại:
- Gỡ cài đặt các ứng dụng không xác định.
- Thêm danh sách đen ứng dụng.
- Cài đặt ứng dụng từ các cửa hàng ứng dụng chính thức (hoặc các trang tải xuống APK an toàn)
- Khôi phục cài đặt gốc cho điện thoại của bạn.
- Hỏi xem bố mẹ bạn có bật ứng dụng an toàn hoặc tính năng kiểm soát của phụ huynh không.
Thông thường, cách tốt nhất để tránh bị theo dõi điện thoại là thực hiện khôi phục cài đặt gốc. Nó đảm bảo rằng bạn loại bỏ mọi ứng dụng, dịch vụ hoặc tệp độc hại khỏi thiết bị của mình mà không cần mất nhiều thời gian để xác minh nguyên nhân trên thiết bị của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Điện thoại của tôi có thể bị ai theo dõi?
Điện thoại của bạn có thể bị theo dõi bởi hacker hoặc người dùng trái phép cài đặt phần mềm độc hại, hoặc thông qua lừa đảo phishing. Trong một số trường hợp, phụ huynh có thể sử dụng ứng dụng giám sát để theo dõi con cái của họ.
Tôi nên làm gì nếu nghi ngờ điện thoại của mình đang bị theo dõi?
Hãy kiểm tra các ứng dụng lạ, sử dụng dữ liệu nền, lịch sử trình duyệt, mức độ hao pin và xem điện thoại có khởi động lại bất thường không. Nếu phát hiện bất cứ điều gì bất thường, hãy gỡ cài đặt ứng dụng lạ và cân nhắc khôi phục cài đặt gốc.
Làm thế nào để ngăn chặn việc điện thoại bị theo dõi?
Chỉ tải ứng dụng từ các cửa hàng ứng dụng chính thức, cập nhật phần mềm thường xuyên, tránh click vào các liên kết đáng ngờ, và hãy cẩn thận với các email hoặc tin nhắn lừa đảo (phishing).
Mình có thể bổ sung thêm được không ạ? Mình cũng tình cờ thấy một ứng dụng lọc trình theo dõi qua VPN cục bộ trên F-Droid. Nó tên là TrackerControl, có khả năng lọc theo dõi và một số yếu tố khác như xã hội, không xác định và các kết nối thiết yếu( ví dụ như nếu lọc thiết yếu trên facebook thì ảnh và video không hiển thị), kể cả các kết nối đến công ty. Có tính năng gọi là nhật ký lưu lượng có thể theo dõi các lưu lượng được ghi lại( có thể hơi tốn pin một chút). Quan trọng là nó có hỗ trợ tiếng Việt.