Tin nhắn lừa đảo Bảo hiểm xã hội đang hoành hành thế nào?

Trong thời gian gần đây, các tin nhắn mạo danh BHXH xuất hiện tràn lan, từ thông báo nợ tiền, trục lợi quỹ bảo hiểm, đến hứa hẹn hỗ trợ tài chính hấp dẫn. Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cơ quan này không bao giờ gửi tin nhắn yêu cầu người dân chuyển tiền, cung cấp mật khẩu hay mã OTP qua các số điện thoại lạ hoặc đường link không rõ nguồn gốc. Tuy nhiên, nhiều người vẫn “sập bẫy” vì thiếu thông tin hoặc bị đánh vào tâm lý hoang mang.

Các cơ quan báo chí và chính phủ liên tục cảnh báo về tình trạng này. Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam (VNCERT/CC) đã ghi nhận hàng loạt tin nhắn giả mạo liên quan đến Quỹ bảo hiểm thất nghiệp hoặc các chính sách trợ cấp. Vậy làm sao để nhận biết và tránh xa những tin nhắn lừa đảo Bảo hiểm xã hội này?

Dấu hiệu nhận biết tin nhắn lừa đảo Bảo hiểm xã hội

Không phải tin nhắn nào cũng đáng tin. Dưới đây là những dấu hiệu rõ ràng giúp bạn phát hiện tin nhắn lừa đảo BHXH:

• Nguồn gửi bất thường: Tin nhắn chính thức từ BHXH luôn sử dụng tên định danh như “BHXHVN” hoặc “BHXH” kèm địa phương (ví dụ: “BHXH TP HCM”). Nếu tin nhắn đến từ số điện thoại lạ như 052, 058, hay 091xxx, hãy cảnh giác ngay.
• Ngôn ngữ không chuyên nghiệp: Tin nhắn lừa đảo thường chứa lỗi chính tả, câu cú lủng củng hoặc sử dụng từ ngữ gây hoang mang như “nộp ngay để tránh phạt”.
• Đường link đáng nghi: Các liên kết như “m.vncbx.com” hay “bhxh-claim.xyz” thường dẫn đến trang web giả mạo, có thể đánh cắp thông tin hoặc cài mã độc.
• Tạo áp lực hành động: Những tin nhắn như “chuyển khoản trong 24h” hoặc “đăng nhập ngay để nhận tiền” nhằm khiến bạn mất bình tĩnh và làm theo mà không suy nghĩ.

Các kiểu tin nhắn lừa đảo Bảo hiểm xã hội thường gặp

Dưới đây là một số ví dụ điển hình về tin nhắn lừa đảo BHXH mà bạn cần lưu ý:

Thông báo nợ tiền hoặc trục lợi:

“Quy khach no BHXH [số tiền], chuyen khoan ngay vao TK [số tài khoản] de tranh bi phat. Chi tiet: [đường link].”

Hứa hẹn hỗ trợ tài chính:

“Ban duoc nhan [số tiền] tu Quy BHTN, truy cap [đường link] de dang ky nhan ho tro.”

Giả mạo giao diện ngân hàng:

“TK BHXH cua ban da lien ket voi [tên ngân hàng], dang nhap [đường link] de kiem tra so du.”

Những tin nhắn này đều có điểm chung: yêu cầu bạn nhấp vào link hoặc cung cấp thông tin cá nhân – điều mà BHXH chính thức không bao giờ làm.

Cách ngăn chặn tin nhắn lừa đảo Bảo hiểm xã hội hiệu quả

Đừng để kẻ xấu có cơ hội! Dưới đây là các bước đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ bản thân:

• Kiểm tra nguồn tin: Chỉ tin tưởng tin nhắn từ “BHXHVN” hoặc “BHXH” kèm tên địa phương. Nếu nghi ngờ, hãy gọi hotline 1900.9068 hoặc đến cơ quan BHXH gần nhất để xác minh.
• Tránh nhấp link lạ: Đường link không rõ nguồn gốc có thể khiến bạn mất tiền hoặc bị đánh cắp dữ liệu. Hãy bỏ qua ngay!
• Bảo mật thông tin cá nhân: Không bao giờ chia sẻ mật khẩu, mã OTP hay số tài khoản qua tin nhắn, dù nội dung có thuyết phục đến đâu.
• Báo cáo nhanh chóng: Chuyển tiếp tin nhắn lừa đảo đến đầu số 156 hoặc 5656 với cú pháp “LD [Nguồn phát tán] [Nội dung tin nhắn]” để cơ quan chức năng xử lý.

Ngoài ra, bạn có thể cài đặt ứng dụng chặn tin nhắn rác như nTrust hoặc theo dõi các kênh thông tin uy tín như Cổng không gian mạng quốc gia (khonggianmang.vn) để cập nhật thủ đoạn mới.

Nếu lỡ nhấp vào link hoặc cung cấp thông tin, đừng hoảng sợ! Hãy liên hệ ngay ngân hàng để khóa tài khoản, báo cáo sự việc với công an và thay đổi toàn bộ mật khẩu liên quan. Sự nhanh nhạy sẽ giúp bạn giảm thiểu thiệt hại.

Lời kết

Tin nhắn lừa đảo Bảo hiểm xã hội không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là mối nguy cho cả cộng đồng. Với sự cảnh giác và hiểu biết, bạn hoàn toàn có thể tự bảo vệ mình khỏi những chiêu trò tinh vi này. Hãy luôn kiểm tra kỹ nguồn tin, tránh hành động vội vàng và lan tỏa thông tin để người thân, bạn bè cùng nâng cao ý thức.

Câu hỏi thường gặp

BHXH có gửi tin nhắn yêu cầu chuyển tiền không?

Không. BHXH Việt Nam không bao giờ yêu cầu người dân chuyển tiền, cung cấp mật khẩu hay mã OTP qua tin nhắn.

Làm sao để nhận biết tin nhắn lừa đảo BHXH?

Hãy cảnh giác với tin nhắn từ số lạ, ngôn ngữ không chuyên nghiệp, đường link đáng nghi và yêu cầu hành động gấp gáp như chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.

Tôi nên làm gì nếu nhận được tin nhắn lừa đảo BHXH?

Đừng phản hồi hoặc nhấp vào liên kết. Báo cáo tin nhắn đến 156 hoặc 5656 và liên hệ tổng đài 1900.9068 để xác minh.

GIẢI PHÁP CHẶN BRANDNAME LỪA ĐẢO

Brandname được xem là tên thương hiệu khi gửi tin nhắn bằng hình thức SMS. Thông thường bạn hay nhận được tin nhắn SMS của tổng đài với tên như: Mobifone, Viettel, ACB, Vietcombank… thay vì là số điện thoại cụ thể, thì các tên bằng chữ cái được gọi là Brand Name .

Brandname rất tốt cho Marketing, giúp khác hàng nhận diện được thương hiệu của công ty. Nhưng BrandName cũng rất dễ bị giả mạo, và nạn nhân là người dùng nếu không phân biệt được các hình thức lừa đảo. Chúng ta sẽ xem qua bài viết của Ông Vũ Ngọc Sơn để tìm hiểu giải pháp chặn Brandname Giả mạo người gửi SMS của BKAV.

KHÔNG CHỈ CÓ 1 CÁCH TẤN CÔNG GIẢ MẠO BRANDNAME

Chúng ta đã rõ hình thức tấn công giả brandname thông qua trạm BTS giả mạo. Tuy nhiên, trên thực tế hình thức tấn công này không phải duy nhất, vẫn còn 3 cách thức tấn công khác có thể xảy ra:

Cách 2: Tấn công thẳng vào hệ thống Brandname của ngân hàng và chiếm quyền điều khiển. Nếu thành công, hacker sẽ “đàng hoàng” sử dụng hệ thống này để SMS Brandname đến người dùng. Khả năng này tuy không cao những cũng không thể bỏ qua.

Cách 3: Sử dụng dịch vụ gửi tin nhắn Brandname của nước ngoài để gửi về Việt Nam. Mặc dù khả năng này thấp vì tin nhắn gửi từ dịch vụ nước ngoài về Việt Nam sẽ phải đi qua hạ tầng nhà mạng của Việt Nam. Các nhà mạng hoàn toàn có đủ kinh nghiệm và kỹ thuật để chặn lại.

Cách 4: Cài mã độc để giả mạo tin nhắn brandname. Cách này lòng vòng hơn vì buộc phải có sự “hợp tác” từ người dùng, cụ thể người dùng sẽ bị lừa để tự cài đặt mã độc lên điện thoại, sau đó mã độc tự tạo tin nhắn giả mạo.

Cả 4 cách này tuy khác nhau về hình thức, khả năng xảy ra cao/thấp khác nhau, tuy nhiên cuối cùng đứng từ phía người dùng nhận được tin nhắn SMS Brandname thì không phân biệt được.

Như vậy, giải pháp chặn tin nhắn brandname giả mạo cần nhận diện theo nội dung tin nhắn chứ không cố gắng theo nguồn gốc của tin nhắn. Đây cũng là bài toán mà Team phát triển sản phẩm đã đặt ra nghiên cứu và giải quyết thành công.

CÔNG NGHỆ CHẶN BRANDNAME LỪA ĐẢO HOẠT ĐỘNG THẾ NÀO

10 năm trước, năm 2011 Bkav lần đầu tiên ra mắt công nghệ lọc tin nhắn rác trên di động, các kỹ sư của chúng tôi cũng giải quyết 1 bài toán tương tự khi phải phân biệt giữa tin nhắn rác và tin nhắn thông thường mà không phụ thuộc vào đầu số gửi. Thời điểm đó thì sim rác còn tràn lan và brandname cũng tương tự, không được kiểm soát chặt như bây giờ. Chúng tôi đã phát triển thành công một công nghệ mới và đặt tên là Smart Filter, kết hợp nhiều thuật toán thông minh khác nhau để xử lý tin nhắn rác chính xác theo nội dung.

Chúng tôi đã tiến hành thử nghiệm thực tế với hơn 1.000 người dùng điện thoại di động trong 2 tuần. Kết quả, Bkav đã chặn thành công toàn bộ các tin nhắn rác nhận được, không để lọt bất kỳ tin rác nào, quan trọng nhất là không gây ra nhầm.

Vào thời điểm đó, giải pháp chặn tin nhắn rác của các hãng cũng như của nhà mạng là chặn theo blacklist, chặn theo số điện thoại và từ khóa do người dùng đặt. Giải pháp này không hiệu quả vì số điện thoại gửi tin nhắn rác thay đổi liên tục (dùng sim rác hoặc brandname đặt tùy ý), trong khi nội dung còn biến đổi đa dạng hơn, thậm chí đối tượng phát tán còn thay các ký tự thông thường bằng các ký tự “mở rộng” để thoái khỏi bộ lọc theo từ khóa (ví dụ số 1 thay cho chữ l, số 0 thay cho chữ O…).

Việc sử dụng Smart Filter để lọc tin nhắn theo nội dung, phân tích theo ngữ cảnh và ngữ nghĩa để chặn tin nhắn rác là một sự khác biệt rất lớn của Bkav so với các giải pháp tương tự. Công nghệ này chúng tôi cũng đã tiến hành đăng ký sáng chế và sau đó thì được cấp bằng sáng chế. Đây cũng là 1 trong những sáng chế đầu tiên chúng tôi có cho các giải pháp an ninh trên mobile.

Không dừng lại, chúng tôi tiếp tục cải tiến và thành công trong việc bổ sung trí tuệ nhân tạo, sử dụng deep learning cho Smart Filter vào năm 2018. Cho đến nay, công nghệ này thực sự đã làm rất tốt nhiệm vụ của mình. Các bạn đang dùng Bphone hoặc đang dùng sản phẩm Bkav Pro Mobile trên Android và iOS đều có thể cảm nhận điều này.

Vào đầu tháng 3 vừa rồi, khi tình hình phát tán Brandname giả mạo bùng phát, team có một ý tưởng ứng dụng Smart Filter để phát triển tính năng lọc tin nhắn Brandname giả mạo, tích hợp cho công nghệ Bảo vệ giao dịch ngân hàng. Trước đó thì công nghệ bảo vệ giao dịch ngân hàng (ra mắt tháng 11/2020) chủ yếu tập trung vào mục tiêu sử dụng Trí tuệ nhân tạo để quét, phát hiện ứng dụng độc hại ăn trộm mã OTP giao dịch ngân hàng.

Thật hay là sau khi thử áp dụng, chúng tôi đã thành công, có thể tái sử dụng gần như toàn bộ kiến trúc của giải pháp chặn tin nhắn rác để áp dụng chặn tin nhắn Brandname giả mạo ngân hàng.

Để mọi người có thể hình dung được dễ dàng, tôi sẽ trình bày theo sơ đồ graphic như sau:

Bước 1: Điện thoại người dùng nhận tin nhắn brandname. Ở bước này, không cần phân biệt nhận từ nhà mạng hay thiết bị giả mạo của hacker

Bước 2: Bkav sẽ đứng ra đón tin nhắn trước khi nó được hiển thị lên cho người dùng.

Bước 3: Nội dung tin nhắn sẽ chuyển đến xử lý bởi một bộ lọc theo kiểu “Smart Filter” được thiết kế riêng cho các tin nhắn ngân hàng (sau này cũng có thể mở rộng ra cho các dịch vụ khác nếu cần). Bộ lọc này phân tích nội dung và chỉ ra có dấu hiệu lừa đảo hay không, nếu có dấu hiệu lừa đảo, lập tức dán nhãn cảnh báo cho người dùng. Nếu không, tin nhắn được chuyển lại cho người dùng theo cách thông thường.

Như vậy, Bkav đã có thể ngăn chặn được tin nhắn giả mạo brandname của ngân hàng mà không cần quan tâm tin nhắn có xuất xứ từ nguồn nào. Thật tuyệt, ngay sau đó phần mềm đã được publish lên các nền tảng Android và iOS cho tất cả người dùng cập nhật.

Nếu chưa sử dụng Bkav Pro Mobile, các bạn có thể tải về từ 2 chợ ứng dụng phổ biến là Google Play và Apple Store. Các bạn sử dụng Bphone vui lòng chờ bản OTA sắp tới để được cập nhật miễn phí tính năng này.